Oyuncaklar, kaşıntı giderme direkleri, kaba yem cihazları ve eğitim aktiviteleri, özellikle bakımın bazı doğal davranışları mecburen kısıtladığı durumlarda faydalı bir çeşitlilik katabilir. Ancak zenginleştirme, temel ihtiyaçların karşılanmasının yerini almamalıdır. Uluslararası düzeyde yarışan spor atları üzerine yapılan son araştırmalar, atların kaba yeme, serbest harekete ve sosyal etkileşime daha fazla erişiminin olduğu durumlarda daha iyi refah göstergelerine sahip olduğunu bulmuştur.
Temel ilke basittir:
Zenginleştirmeyi sahip oldukları zenginleştirme ürünlerinin sayısına göre değil, atların nasıl yaşadığına göre kurgulayın.
Oyuncakla değil, atla başlayın
İnsanlar zenginleştirme kelimesini duyduklarında genellikle ahırda asılı duran bir top hayal ederler.
Bu, onunla etkileşime geçmeyi seçen bireysel bir at için zenginleştirme olabilir. Ancak at zenginleştirmesi çok daha kapsamlıdır.
Bir atın davranışsal ortamı; ne kadar süre kaba yem yiyebileceğini, gönüllü olarak hareket edip edemeyeceğini, diğer atlarla etkileşime girip giremeyeceğini, hangi arazi ve zeminlerle karşılaştığını, çevresini inceleyip inceleyemeyeceğini ve günlük yaşamı üzerinde ne kadar anlamlı kontrole sahip olduğunu içerir.
At refahı tartışmalarında sıklıkla 3F (Friends, Forage and Freedom - Arkadaşlar, Kaba Yem ve Özgürlük) olarak kısaltılan Arkadaşlar, Kaba Yem ve Özgürlük kavramının faydalı olmasının nedeni budur. World Horse Welfare (Dünya At Refahı), sosyal teması, kaba yemi ve hareket ile seçim özgürlüğünü vurgulamak için bu çerçeveyi kullanırken, son dönemde hakemli dergilerde yayımlanan araştırmalar, bu unsurların uluslararası düzeyde yüksek seviyede yarışan atlar için bile geçerliliğini desteklemektedir.
Zenginleştirme, bu temellerin yerine geçerek değil, üzerine kurulduğunda en iyi şekilde çalışır.
Kaba yem aramak sadece beslenme değil, bir davranıştır
Atlar, lifli bitki materyalini aramak ve tüketmek için hatırı sayılır zaman harcayacak şekilde evrimleşmiştir. Bu nedenle uygun, kaba yeme dayalı bir diyet sağlamak yalnızca beslenme açısından bir husus değildir; aynı zamanda atın gününü nasıl geçirdiğini şekillendirir.
Bakım süreçleri bazen beslenmeyi nispeten az sayıda ve öngörülebilir olaya sıkıştırabilir. Kaba yeme uygun hiçbir şeyin bulunmadığı uzun süreler, atın diyetine ve tıbbi ihtiyaçlarına bağlı olarak normal beslenme davranışını kısıtlayabilir.
Uygun durumlarda kaba yem, hareketi teşvik etmek ve doğal beslenme davranışı fırsatlarını uzatmak için farklı güvenli şekillerde veya konumlarda sunulabilir. World Horse Welfare; gevşek kaba yem, saman kutuları ve uygun fileler gibi seçenekleri, kaba yeme nasıl erişileceği konusunda seçim hakkı sağlamanın yolları olarak özellikle vurgulamaktadır.
Ancak zenginleştirme, temel beslenmeyi asla gereksiz derecede zor bir bulmacaya dönüştürmemelidir.
Bir at, sırf temel beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için karmaşık bir cihazı çözmek zorunda kalmamalıdır.
Yavaş beslenme yardımcı olabilir ancak bireysel değerlendirme gerektirir
Yavaş besleme sistemleri ve küçük delikli saman fileleri, kaba yeme erişimi uzatmak veya tüketim hızını değiştirmek için sıklıkla kullanılır.
Bazı atlar için bunlar faydalı yönetim araçları olabilir. Ancak uygun düzenleme; atın diş sağlığına, vücut kondisyonuna, beslenme gereksinimlerine, duruşuna, ayak bakımına, ortamına ve besleyiciyle ilgili deneyimine bağlıdır.
Teknik olarak kaba yemin ömrünü uzatan bir cihaz, eğer at sürekli hayal kırıklığı gösteriyorsa veya cihazı rahatça kullanamıyorsa otomatik olarak zenginleştirici değildir.
İlgili soru şu değildir:
“Saman ne kadar süre dayandı?”
Şudur:
“Bu, bu at için güvenli ve uygun bir beslenme davranışı sağladı mı?”
Metabolik hastalığı, diş sorunları, obezitesi, zayıflığı, gastrointestinal hastalığı veya diğer beslenme endişeleri olan atlar için kaba yem stratejisi, veteriner hekimle ve uygun durumlarda bir at beslenmesi uzmanıyla birlikte geliştirilmelidir.
Hareket seçim hakkını içermelidir
Binicilik bir egzersizdir.
Serbest hareketle aynı şey değildir.
Binilen bir at, insan yönlendirmeli bir aktiviteyi belirli bir süre boyunca takip eder. Gönüllü hareket ise atın ne zaman yürüyeceğine, duracağına, otlayacağına, keşfedeceğine, başka bir atla etkileşime gireceğine veya başka bir yere gideceğine karar vermesini sağlar.
World Horse Welfare, fırsat verildiğinde atların her gün önemli mesafeler kat edebileceğini belirtir ve gönüllü hareketi binicilikten ve yerden çalışmadan ayırır; çünkü ikincisi normalde atın kontrolü altında değildir.
Bu ayrım zenginleştirme açısından önemlidir.
Bir at:
her gün çalıştırılabilir
ve yine de şunlar için sınırlı fırsata sahip olabilir:
kendi kendini yönlendiren hareket.
Mera çıkışı, parkur sistemleri, padoklar, çayırlar ve diğer uygun ortamlar; iklime, araziye, sağlık ve yönetim kısıtlamalarına bağlı olarak farklı fırsatlar sunabilir.
Küresel olarak uygun tek bir mera çıkışı modeli yoktur, ancak davranışsal ilke aktarılabilirdir:
Güvenli ve tıbbi olarak uygun olduğunda atlar, sadece bir insan onlardan istediği için değil, kendi istedikleri için hareket etme fırsatlarından yararlanırlar.
Meranın kalitesi etiketi kadar önemlidir
“Mera çıkışı” tek ve standart bir deneyim değildir.
Çeşitlendirilmiş bir merada uyumlu bir grupta yaşayan bir at ile küçük ve çıplak bir kapalı alanda yalnız başına kısa bir süre geçiren bir at çok farklı birer davranış ortamına sahiptir.
İkisi de bir yönetim sayfasında şu şekilde kaydedilebilir:
Mera Çıkışı ✓
ancak bunlar davranışsal olarak eşdeğer değildir.
Meranın aslında ne sağladığını göz önünde bulundurun. At anlamlı bir şekilde hareket edebiliyor mu? Uygun kaba yem mevcut mu? Uygun sosyal temas var mı? At diğer bir attan uzaklaşabiliyor mu? Gerektiğinde sığınak veya gölge var mı? Zemin, çit ve çevresel koşullar güvenli mi?
Kanada at refahı rehberliği de benzer şekilde, sağlık, çevre veya yaralanma riski nedeniyle bireysel atların kademeli bir geçişe veya özel bakıma ihtiyaç duyabileceğini kabul ederken; ideal olarak kaba yem ve sosyal fırsatlarla birlikte mera çıkışı veya egzersiz fırsatları önermektedir.
Zenginleştirme, yalnızca yönetim kategorisini değil, fırsatın kalitesini tanımlamalıdır.
Sosyal temas, at yaşamının temel bir parçasıdır
Atlar sosyal hayvanlardır.
Diğer atlar, insanların tamamen taklit edemeyeceği iletişim ve etkileşim biçimleri sağlar: yakınlık, karşılıklı tımarlama, ortak hareket, oyun, sosyal dinlenme ve gün boyunca birbirlerine tepki verebilme yeteneği.
Son deneysel araştırmalar, bireysel olarak ahırlarda tutulan atlara sosyal temas sağlamanın daha az kalıplaşmış davranış, insanlara karşı daha az olumsuz davranış ve daha olumlu bir duygusal duruma işaret eden göstergelerle ilişkili olduğunu bulmuştur.
2 yılına ait yüksek düzeyli spor atları araştırması da benzer bir sonuca varmıştır: diğer atlarla daha fazla sosyal etkileşim, daha iyi refah göstergeleriyle ilişkilendirilen kombinasyonun bir parçasını oluşturmuştur.
Bu, tanıdık olmayan her atın basitçe bir gruba yerleştirilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Uyumluluk, tanıştırma, cinsiyet, yaş, sağlık, kaynak dağılımı ve önceki sosyal deneyimlerin tümü önem taşır.
Ancak:
İNSAN İLGİSİ ≠ AT SOSYAL TEMASI.
Bir at, diğer atlarla uygun etkileşimden faydalanmaya devam ederken bir bakıcıyla da son derece olumlu bir ilişkiye sahip olabilir.
Sosyal zenginleştirme farklı biçimler alabilir
Güvenli ve uygun olduğu durumlarda tam grup mera çıkışı zengin sosyal fırsatlar sağlayabilir.
Ancak yönetim koşulları farklılık gösterir.
Bazı atların tıbbi nedenlerle geçici olarak kısıtlanmış harekete ihtiyacı olabilir. Diğerleri uzun süreli bireysel barınmadan, rehabilitasyondan veya acil grup merasının pratik olmadığı bir ortamdan geçiş yapıyor olabilir.
Bu gibi durumlarda yönetim, hangi güvenli sosyal temas biçimlerinin mümkün olmaya devam ettiğini değerlendirebilir.
Bu durum; bireylere ve tesise bağlı olarak görsel, işitsel, koku alma veya dikkatle yönetilen dokunma yoluyla diğer atlarla teması içerebilir. Kanada refah rehberliği, tesisleri görsel veya dokunmatik temasa izin veren ahır tasarımları dahil olmak üzere sosyal fırsatlara izin vermeye özellikle teşvik etmektedir.
Bu temas biçimleri, uyumlu arkadaşlarla özgürce yaşamaya otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemelidir, ancak daha geniş sosyal erişim kısıtlandığında önem taşıyabilir.
Karşılıklı tımarlama izlemesi keyifli bir şeyden çok daha fazlasıdır
Uyumlu atlar, genellikle bireysel olarak ulaşılması zor olan bölgelerin çevresinde karşılıklı tımarlamaya girebilir.
Bu, atların sosyal davranışının ve ilişkilerinin bir parçasını oluşturur.
Bir at düzenli olarak belirli bir arkadaşının yakınında durmayı, yakınlarda dinlenmeyi, onunla hareket etmeyi veya karşılıklı tımarlamaya katılmayı seçiyorsa, bu gözlemler bakıcıların atın sosyal tercihlerini anlamasına yardımcı olabilir.
Zenginleştirme işte bu noktada bireyselleşir.
Yalnızca şu ifadeyi kaydetmek yerine:
Grup mera çıkışı: 6 saat
şunu anlamaya başlayabiliriz:
Bu at zamanını kiminle geçirmeyi seçiyor?
Bu bilgi, özellikle sosyal gruplar değiştiğinde faydalı olabilir.
Seçim hakkının kendisi zenginleştiricidir
Modern hayvan refahındaki en önemli gelişmelerden biri, iyi bir refahın yalnızca açlık, yaralanma veya hastalığın yokluğu olmadığını kabul etmektir.
Hayvanlar ayrıca olumlu deneyimler ve anlamlı kontrol fırsatlarından da yararlanırlar.
Beş Etki Alanı (Five Domains) çerçevesi; beslenme, fiziksel çevre ve sağlığın yanı sıra davranışsal etkileşimleri ve zihinsel durumu da kapsar. World Horse Welfare, bu çerçeveyi özellikle atlara uygulamakta ve sosyal temas ile mera çıkışını refahın önemli unsurları olarak vurgulamaktadır.
Bir at için seçim şunları içerebilir:
güneş ve gölge arasında hareket etmek,
arkadaşlarına yaklaşmak veya onlardan uzaklaşmak,
nerede dinleneceğini seçmek,
uygun kaba yem sunumları arasından seçim yapmak,
farklı arazileri keşfetmek,
veya isteğe bağlı bir zenginleştirme nesnesiyle etkileşime girip girmemeye karar vermek.
Seçim, gerekli yönetimi ortadan kaldırmak anlamına gelmez.
Şu anlama gelir:
GÜNLÜK YAŞAMIN BAZI BÖLÜMLERİ ÜZERİNDEKİ KONTROL REHAH DEĞERİNE SAHİP OLABİLİR.
Çevrenin kendisi bir zenginleştirme olabilir
İyi bir at ortamının bir oyun parkına benzemesi gerekmez.
Çeşitlendirilmiş güvenli arazi, hareketliliği ve araştırmayı teşvik edebilir. Farklı uygun yüzeyler, bitki örtüsü, sığınak yerleri, kaşınma fırsatları ve dağıtılmış kaynaklar çevreyi davranışsal olarak daha karmaşık hale getirebilir.
Mümkün olan durumlarda World Horse Welfare farklı yüzeyleri ve alanları dahil etmeyi açıkça önermekte ve çeşitlendirilmiş ortamları seçim hakkını artırmanın bir yolu olarak tanımlamaktadır.
Genç atlar için çevresel karmaşıklık aynı zamanda fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişime de katkıda bulunabilir. World Horse Welfare'in mevcut spor atı refahı çerçevesi, gelişim sırasında güvenli sürü ortamlarını ve karmaşık çevreleri keşfetme fırsatlarını savunmaktadır.
Karmaşıklık güvenli ve kullanılabilir kalmalıdır.
Daha fazla engel otomatik olarak daha iyi zenginleştirme anlamına gelmez.
Kaşınmak sağlanmaya değer normal bir fırsattır
Atlar normal öz bakımın bir parçası olarak uygun yüzeylere sürtünebilir veya kaşınabilirler.
Güvenli olan yerlerde, amaca yönelik tasarlanmış kaşınma yüzeyleri; kararsız çitlere, kapılara veya diğer uygun olmayan yapılara dayanmak zorunda kalmadan bu davranışa izin verebilir.
Atın halihazırda nerede kaşınmaya çalıştığını gözlemleyin.
Bu, tercih edilen yüksekliği, konumu ve yüzeyi belirlemeye yardımcı olabilir.
Tüm zenginleştirme öğelerinde olduğu gibi, bunu düzenli olarak inceleyin. Keskin kenarları, çıkıntılı bağlantı elemanları veya yapısal dengesizliği olan bir kaşınma yüzeyi, zenginleştirme olmaktan çıkıp bir tehlike haline gelmiştir.
At oyuncakları faydalı olabilir ancak isteğe bağlıdır
Toplar, asılı nesneler, yalamaya dayalı ürünler ve diğer ticari zenginleştirme cihazları atlar için yaygın olarak pazarlanmaktadır.
Bazı bireyler bunlarla sık sık etkileşime girer.
Diğerleri onları tamamen görmezden gelir.
Bu tepkilerin hiçbiri doğası gereği anormal değildir.
Kanada at refahı rehberliği, hareketi kısıtlı olan atlar için at oyuncaklarını ve besleme cihazlarını olası bir zenginleştirme olarak içerir, ancak bunlar egzersiz, mera çıkışı, kaba yem ve sosyal fırsatların yerini almaz, yalnızca onlara eklemedir.
Atınız pahalı bir oyuncağı görmezden gelirse, şu anlama gelmez:
zenginleştirmede başarısız oldunuz.
Sadece başka bir aktiviteyi tercih ediyor olabilirler.
Pazarlamayı değil, atı gözlemleyin.
Gıda zenginleştirmesi sınırsız ödüllere dönüşmemelidir
Gıda, keşfi motive etmede son derece etkilidir, bu da ödüller etrafında zenginleştirme oluşturmayı kolaylaştırır.
Ancak zenginleştirme kalorileri de hesaba katılır.
Obezitesi, insülin düzensizliği, at metabolik sendromu veya diyeti etkileyen başka bir durumu olan bir at, dikkatli bir beslenme yönetimi gerektirebilir.
Bu nedenle gıdaya dayalı zenginleştirme, şeker açısından zengin ödülleri otomatik olarak eklemek yerine, mümkün olduğunda atın mevcut diyetinin uygun kısımlarını kullanmalıdır.
Bu, zenginleştirmenin tıbbi ve beslenme profilinden ayrılamamasının bir başka nedenidir.
Bir at için:
kaba yem parkuru
uygun olabilir.
Başka bir at için:
aynı malzemeler veya erişim düzeni uygun olmayabilir.
Kişiselleştirme önemlidir.
Eğitim bilişsel zenginleştirme sağlayabilir
Eğitim anlaşılır, uygun hızda ilerleyen ve sağlam öğrenme ilkelerine dayandığında öğrenme zihinsel olarak ilgi çekici olabilir.
Faydalı bir eğitimin hileler içermesi gerekmez.
Bir at şunları öğrenebilir:
bir hedefin yanında durmak,
gönüllü olarak yaklaşmak,
daha sakin bir şekilde yükleme yapmak,
bir toynak sunmak,
rutin bakımı kabul etmek,
tartılmak için durmak,
veya veterinerlik prosedürleriyle işbirliği yapmak.
World Horse Welfare'in sorumlu at sporu için mevcut çerçevesi, etik uygulamaya ve at davranışı ile öğrenme teorisinin anlaşılmasına dayanan eğitimi açıkça önermektedir.
Zenginleştirme değeri şuradan gelir:
ÖĞRENME + ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK + BAŞARI + UYGUN SEÇİM
sadece görevi zorlaştırmaktan ziyade.
Yeni nesneler zenginleştirebilir ya da korkutabilir
Bir ortama tanıdık olmayan bir şey yerleştirmek o ortamı otomatik olarak daha iyi hale getirmez.
Bazı atlar yeniliği kolaylıkla araştırır.
Diğerlerinin daha fazla zamana veya mesafeye ihtiyacı vardır.
Bir at yeni bir nesneden çekiniyorsa, onları şu ad altında nesneye doğru zorlamak:
duyarsızlaştırma
gereksiz korku yaratabilir.
Bunun yerine, rahat bir mesafeden incelemeye izin verin ve bir nesneye alışmanın gerçekten faydalı olduğu durumlarda kademeli, kanıta dayalı eğitim kullanın.
Zenginleştirme davranışsal fırsatları genişletmelidir.
Kaçınılmaz bir stres kaynağı yaratmamalıdır.
Tımarlama sosyal olabilir ancak bireysel ata saygı gösterin
Birçok at, tercih edilen konumlarda ve koşullarda tımarlanmaktan hoşlanıyor gibi görünmektedir.
Diğerleri bazı tımarlama biçimlerini tolere eder ancak diğerlerinden kaçınır.
Bakıcı, tüm tımarlamaların iyi hissettirdiğini varsaymak yerine atın tepkisine dikkat ettiğinde etkileşim daha at merkezli hale gelir.
Atın gönüllü olarak kalıp kalmadığını, tekrar yaklaşarak duruşunu değiştirip değiştirmediğini, uzaklaşıp uzaklaşmadığını veya gerginlik gösterip göstermediğini gözlemleyin.
Pratik olduğu durumlarda, atın devamlılık üzerinde biraz kontrol sahibi olmasına izin vermek, rutin bir görevi daha olumlu bir etkileşime dönüştürebilir.
Ancak bir insan tarafından yapılan tımarlama, diğer atlarla sosyal etkileşimin yerini tamamen tutacak şekilde sunulmamalıdır.
Ahır istirahati sırasındaki zenginleştirme özel özen gerektirir
Ahır veya kutu istirahti reçete edilen bir at, öncelikle kolaylık olsun diye içeride tutulan sağlıklı bir attan farklı bir durumdadır.
Hareket tıbbi bir nedenden dolayı kısıtlanması gerekebilir.
Bu, davranışsal ihtiyaçları ortadan kaldırmaz.
Veteriner hekim hangi hareketin izin verildiğini tanımlamalıdır. Bu kısıtlamalar dahilinde; uygun kaba yem sunumu, diğer atlarla güvenli sosyal temas, tımarlama, uyumlu görsel çevre, iyileşmeyi tehlikeye atmayan eğitim ve uygun zenginleştirme cihazları ortamın daha yönetilebilir olmasına yardımcı olabilir.
Kanada at rehberliği, zenginleştirme cihazlarını özellikle ahıra bağlı atlar için yararlı olarak tanımlar.
Ancak tıbbi kısıtlamalar önce gelir.
İyileşmeyi tehlikeye atabilecek ani dönmeleri, şahlanmaları, çifte atmaları veya aşırı hareketleri teşvik edecek bir aktiviteyi alıştırmayın.
Yarış atlarının yine de at olmaya ihtiyacı vardır
Yüksek performanslı atlar bazen yaralanma endişeleri, programlar, seyahat, beslenme yönetimi veya finansal değer nedeniyle daha kısıtlayıcı bir şekilde yönetilir.
Ancak performans, türe özgü davranışsal ihtiyaçları ortadan kaldırmaz.
Uluslararası düzeyde yarışan 56 at üzerinde yapılan 2024 yılındaki çalışma, kaba yeme, serbest harekete ve sosyal etkileşime erişimde oldukça büyük farklılıklar buldu ve en önemlisi, bu temellere daha fazla erişim sağlamanın elit düzeyde bile mümkün olduğunu ve daha iyi refah göstergeleriyle ilişkilendirildiğini gösterdi.
World Horse Welfare benzer şekilde spor atlarının kariyerleri boyunca mümkün olduğunca tam anlamıyla 3F'ye erişmesi gerektiğini savunmaktadır.
Bu nedenle faydalı soru şu değildir:
“Bir yarış atının zenginleştirmesi olabilir mi?”
Şudur:
“Bu atın yönetimi, meşru sağlık, güvenlik ve performans gereksinimlerini karşılarken davranışsal ihtiyaçları nasıl koruyabilir?”
Kalıplaşmış davranış yalnızca “kötü davranış” değildir
Tahta ısırma (crib-biting), sallanma (weaving) ve bazı tekrarlayan lokomotor davranışlar sıklıkla stereotipi olarak adlandırılır.
Bunlar bir atın şu durumu olarak yorumlanmamalıdır:
zorluk çıkarıyor
veya:
bugün sıkıldığı için kötü bir alışkanlık geliştiriyor.
Kalıplaşmış davranışlar, refah geçmişi ve motivasyonel hayal kırıklığı ile ilişkilidir ve bir kez yerleştikten sonra yönetim iyileştikten sonra bile devam edebilir. Son araştırmalar, sosyal temas ve yönetimin diğer yönlerini içeren kısıtlamaları anormal davranışla ilişkilendirmeye devam etmektedir.
Bu ayrım önemlidir çünkü zenginleştirme bazen şu amaçla hızlı bir yol olarak pazarlanmaktadır:
ahır alışkanlıklarını durdurmak.
Yaklaşım bu şekliyle yetersizdir.
Bunun yerine yönetim; kaba yem, sosyal çevre, hareket, sağlık ve atın geçmişi dahil olmak üzere kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmelidir. Veteriner hekimden veya nitelikli at davranışı uzmanından destek alınması gerekebilir.
Stereotipileri cezalandırmayın
Atın daha geniş kapsamlı refahı ele alınmadan bir stereotipinin fiziksel dışavurumunu engellemek, alttaki sorunu her zaman çözmez.
Aynı şekilde cezalandırma da ek stres yaratma riski taşır.
Amaç, atın çevresini anlamak ve mümkün olan her yerde refahı iyileştirmek olmalıdır.
Bu durum; daha fazla kaba yem fırsatı, daha fazla sosyal temas, artırılmış gönüllü hareket ve bireye uygun diğer yönetim değişikliklerini içerebilir.
Bir oyuncak bu planın bir parçası olabilir.
Tüm plan olmamalıdır.
Zenginleştirme atın yaşamı boyunca değişmelidir
Bir tay, genç at, formda yetişkin sporcu, gebe kısrak, iyileşmekte olan at ve yaşlı at, farklı çevresel uyarlamalara ihtiyaç duyabilir.
Genç atlar, uygun ortamlar içinde fiziksel ve sosyal olarak gelişme fırsatlarından yararlanır.
Yaşlı atlar kaba yeme, sığınağa, arkadaşlara ve tercih edilen alanlara daha kolay erişime ihtiyaç duyabilir. Artrit veya diğer hareketlilik değişiklikleri, bir zamanlar zenginleştirici olan arazide gezinmeyi daha zor hale getirebilir.
Ancak yaşlanmak otomatik olarak şu anlama gelmemelidir:
zenginleştirmeyi kaldırın.
Daha iyi ilke şudur:
FIRSATI YETENEĞE UYARLAYIN.
Hareket, keşif veya sosyal etkileşimdeki ani bir azalma da yaşa bağlanmamalıdır.
Bunun arkasında ağrı veya hastalık yatıyor olabilir.
Hava koşulları uygun zenginleştirmenin nasıl görünmesi gerektiğini değiştirir
At yönetimi iklimler arasında büyük ölçüde değişiklik gösterir.
Uzun süreli mera çıkışı bir yerde kolay olabilirken; aşırı sıcak, orman yangını dumanı, su baskını, şiddetli fırtınalar veya başka yerlerdeki tehlikeli zemin koşulları sırasında güvenli olmayabilir.
World Horse Welfare'in Beş Etki Alanı rehberliği, aşırı hava koşullarına karşı çevresel koruma ihtiyacını kabul ederken aynı zamanda mera çıkışını ve sosyal teması da desteklemektedir.
Bu nedenle iyi bir zenginleştirme katı bir yönetim formülü değildir.
Dış mekan erişimi geçici olarak kısıtlandığında soru şuna dönüşür:
Hangi davranışsal fırsatlar güvenle korunabilir veya değiştirilebilir?
Bu durum; sosyal teması, mümkün olan yerlerde güvenli hareketi, farklı kaba yem sunumunu, tımarlamayı, eğitimi veya çevresel keşfi içerebilir.
Çözüm, gerçek kısıtlamaya yanıt vermelidir.
Zenginleştirmenin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarsınız?
Atı inceleyin.
At fırsatı gönüllü olarak kullanıyor mu?
Anlamlı davranışı teşvik ediyor mu?
At etkileşimden kopabiliyor mu?
Başka bir atla rekabet yaratıyor mu?
Dinlenmeye, hareket etmeye, yemeğe veya içmeye müdahale ediyor mu?
Kalıcı hayal kırıklığı veya korku yaratıyor gibi görünüyor mu?
En önemlisi, tek bir zenginleştirme nesnesini tek başına değerlendirmek yerine atın tüm günlük ortamını göz önünde bulundurun.
Yirmi dakika boyunca bir topla oynayan bir at, diğer yirmi üç saat kırk dakikanın iyi bir refah sağladığını kanıtlamaz.
Zenginleştirme, tüm davranışsal günü iyileştirmelidir.
Davranışsal değişiklikler aynı zamanda sağlık bilgisi olabilir
Apollo'nun mera çıkışında normalde arkadaşlarına doğru yürüdüğünü, istekli bir şekilde otladığını, tarlanın sınırını keşfettiğini ve kapıda bekleyen bakıcısına yaklaştığını hayal edin.
Ardından, birkaç gün boyunca şu davranışları gösterdiğini düşünün:
daha az hareket ediyor, ayrı duruyor, normal arkadaşıyla etkileşime son veriyor, kaba yeme karşı daha az ilgi gösteriyor, ve ileriye doğru yürümekte isteksizleşiyor.
Bu durum otomatik olarak şu anlamına gelmez:
“Apollo'nun daha fazla zenginleştirmeye ihtiyacı var.”
Bunun arkasında ağrı, topallık, gastrointestinal hastalık veya başka bir sağlık sorunu yatıyor olabilir.
World Horse Welfare'in Beş Etki Alanı rehberliği, ağrı ve rahatsızlığın davranış yoluyla ifade edilebileceğini ve alttaki nedenlerin araştırılmasını tetiklemesi gerektiğini özellikle belirtmektedir.
Zenginleştirmenin ayrı bir oyunlaştırılmış özelliğin içinde yer almak yerine sağlık hikayesinin bir parçası olmasının nedeni budur.
Temel Gerçekler
At zenginleştirmesi; kaba yemi, gönüllü hareketi, sosyal etkileşimi, keşfi ve anlamlı seçimi desteklemelidir. Bu fırsatlar oyuncak sağlamaktan çok daha temeldir.
Arkadaşlar, Kaba Yem ve Özgürlük çerçevesi üç temel at ihtiyacını kapsar. Yüksek düzeyli spor atları üzerinde yapılan son araştırmalar, bu alanlardaki kısıtlamaların daha az olmasının daha iyi davranışsal refah göstergeleriyle ilişkilendirildiğini bulmuştur.
Binicilik ve yapılandırılmış egzersiz değerli aktivitelerdir, ancak at bunları genellikle kontrol etmediği için kendi kendini yönlendiren hareketle eşdeğer değildir.
Atlar sosyal hayvanlardır. Diğer atlarla uygun temas önemli bir refah unsurudur ve son araştırmalar bireysel olarak ahırlarda tutulan atlarda bile sosyal temasın olumlu etkileri olduğunu bulmuştur.
Zenginleştirme oyuncakları çeşitlilik katabilir ancak kronik olarak kısıtlanmış kaba yem, hareket veya sosyal fırsatların yerini tutamaz.
Gıda zenginleştirmesi, bireysel atın beslenme ve tıbbi ihtiyaçlarıyla tutarlı kalmalıdır.
Sallanma veya tahta ısırma gibi kalıplaşmış davranışlar kötü alışkanlıklar olarak bir kenara atılmamalı veya sadece davranışı engelleyerek tedavi edilmemelidir. Bunlar karmaşık bir refah ve yönetim geçmişini yansıtabilir.
Seçim önemlidir. Atın nereye hareket edeceğine, etkileşime girip girmeyeceğine ve çevrenin unsurlarıyla nasıl etkileşime gireceğine karar verme yeteneği olumlu refaha katkıda bulunabilir.
Normal hareket, kaba yem ilgisi, sosyal etkileşim veya katılımdaki önemli bir değişiklik, can sıkıntısından ziyade bir sağlık sorununa işaret edebilir.
Ne Zaman Veteriner Hekimle İletişime Geçilmeli?
Davranış veya aktivite değişikliği; iştah azalması, kolik belirtileri, topallık, hareket etmede isteksizlik, anormal duruş, olağandışı terleme, solunum değişiklikleri, kilo kaybı, yaralanma, yeme veya içmede zorluk ya da normal sosyal davranışta belirgin bir değişiklik ile birlikte ortaya çıkarsa bir veteriner hekimle iletişime geçin.
Arkadaşlardan ani uzaklaşma, hareket etmede isteksizlik veya katılımda azalma otomatik olarak can sıkıntısı olarak yorumlanmamalıdır.
Aynı şekilde, daha önce düzenli olarak kullanmasına rağmen zenginleştirme ile etkileşimi bırakan bir at sadece tercihini değiştirmiş olabilir; ancak bu değişiklik hareket azlığı, iştah azalması veya diğer anormalliklerle birlikte görülüyorsa önce sağlığı düşünün.
Yeni veya kötüleşen tekrarlayan davranış, saldırganlık veya büyük davranışsal değişiklik de veteriner değerlendirmesini gerektirebilir. Ağrı ve diğer tıbbi durumlar davranışları etkileyebilir ve fiziksel sağlığın yanı sıra çevresel veya eğitim faktörlerinin de değerlendirilmesi gerekebilir.
Tıbbi nedenler araştırıldıktan sonra devam eden davranış sorunları için uygun nitelikli bir at davranışı uzmanına başvurun.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir at için en iyi zenginleştirme nedir?
Tek bir en iyi oyuncak veya aktivite yoktur. En güçlü zenginleştirme planı uygun kaba yem, gönüllü hareket, sosyal temas ve çevresel seçimle başlar, ardından bireysel ata uygun aktiviteler ekler. Araştırmalar bu temel fırsatların at refahı için önemli olduğunu desteklemektedir.
Atların oyuncaklara ihtiyacı var mı?
Şart değil. Bazı atlar toplarla, asılı nesnelerle veya diğer zenginleştirme cihazlarıyla gönüllü olarak etkileşime girerken, diğerleri çok az ilgi gösterir. Oyuncaklar çeşitlilik katabilir ancak kaba yem, hareket, sosyal temas veya uygun mera çıkışının yerini alacak şekilde değerlendirilmemelidir.
Ahırda kalmak zorunda olan bir atı nasıl zenginleştirebilirim?
Öncelikle tıbbi olarak reçete edilen ahır istirahati ile rutin ahırda tutulmayı ayırt edin. Hareket tıbbi nedenlerle kısıtlanmışsa veterinerin talimatlarına uyun. Bu sınırlar dahilinde; uygun kaba yem sunumu, diğer atlarla güvenli temas, tımarlama, uygun eğitim ve güvenli zenginleştirme cihazları ek fırsatlar sağlayabilir.
Mera çıkışı bir at için yeterli zenginleştirme sağlar mı?
Otomatik olarak hayır. Mera kalitesi çok büyük ölçüde değişir. Mevcut alanı, kaba yemi, sosyal teması, araziyi, sığınağı, çevresel karmaşıklığı ve atın anlamlı seçimler yapıp yapamayacağını göz önünde bulundurun. Çıplak bireysel bir pençe ve çeşitlendirilmiş sosyal bir mera her ikisi de “mera”dır ancak çok farklı deneyimler sunarlar.
At zenginleştirmesi için gıda kullanılabilir mi?
Evet, uygun durumlarda, özellikle güvenli kaba yem sunumunu çeşitlendirerek veya normal diyetin uygun kısımlarını aktivitelere dahil ederek kullanılabilir. Gıda zenginleştirmesi, atın beslenme gereksinimleri ve tıbbi kısıtlamalarıyla tutarlı kalmalıdır.
Sallanma veya tahta ısırma atımın sıkıldığının bir işareti midir?
Şart değil. Kalıplaşmış davranışların yönetimle, motivasyonel hayal kırıklığıyla ve atın geçmişiyle karmaşık ilişkileri vardır ve koşullar iyileştikten sonra da devam edebilir. Bunlar basitçe can sıkıntısı olarak etiketlenmek yerine sağlık, kaba yem, sosyal temas, hareket ve yönetimin daha kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesini tetiklemelidir.
Atımın daha fazla zenginleştirmeye mi ihtiyacı yoksa hasta mı olduğunu nasıl anlarım?
Atı normal düzeniyle karşılaştırın. Topallık, iştah değişikliği, kolik belirtileri, anormal duruş veya başka bir fiziksel değişiklik ile birlikte ortaya çıkan hareket, kaba yem ilgisi, sosyal etkileşim veya katılımdaki düşüş veteriner müdahalesi gerektirir. Davranış yararlı bir sağlık bilgisidir, ancak tek başına nedeni belirlemez.