Bô-kâng tsú chhia lú-hêng, tē-hâng si̍t-si mōo-tsú t조-tsit, muí chi̍t ê ū ka-kī ê tsika kap kui-tè. Tsút-bu̍t ē-sái ji̍p-khì chi̍t ê kok-ka, m̄-koh hâng-khong kong-si m̄-tsih. Hâng-khong kong-si ē-sái chiap-siat káu ia̍h niau tsò tsi̍t tiâu lōo-suaN, m̄-koh ōe-sī lōo-suaN. Tiong-ts转 ki-tiûN ē thê-chhut k-goā ê hān-ts制, tsia̍h-sī tsi̍t-lo̍h-ài.
Iàu-kiû iā ē-sái bô-kâng tsi̍t-tōo.
Káu kap niau ū chē-chē tsìn-sīn ê tē lú-hêng hē-thóng, m̄-koh thòo-tsí, chiáu-á, pâ-thâng-lūi, chhī-thû-lūi kap k-goā tōng-bu̍t ē-sái siū-tio̍h tsi̍t-tōo bô-kâng ê tsìn-kháu kap hâng-khong kui-tè.
Siōng an-tsuân ê kè-uē tē hâng-khong sī ki-sim-tē tsò tōng-bu̍t-hok-lī kōo-tīng kap kok-chè tsu-sàng kòe-têng.
Tsit pún tsì-lâm kái-se̍h bô-kâng iàu-kiû án-tsuáN kiat-ha̍p, su-iàu sím-mi̍h bûn-kiāN, án-tsuáN pêng-kè khe-pún kap hè-ūi lú-hêng, í-ki̍p chhut-hoat ts전 pī-hō sím-mi̍h.
1. Thâu-tsêng, k決-tēng tē lú-hêng sî-si̍p sī-m̄-sī s-iōng
Múi chi̍t ê tōng-bu̍t m̄-sī lóng s-iōng khong-tiong lú-hêng.
Khó-lu̍t lú-thian ê nî-hòe, kiān-khong, sèng-tê, tē-tsṹ kap cīn-khò, iau-seng, tshú-lí kap khoân-kéng piàn-hòa ê lêng-le̍k.
Kiān-khong ê sêng-liân niau s-iōng thò-tsuà ē-sái kán-tan ti̍t-hâng. Káu ū iàm-chèng ki-pē ia̍h thò-tsí ū bô-chêng kòe-têng ē bīn-līm khah tōa ê h위-hiám.
Brachycephalic, ia̍h-sī phî-bīn, káu kap niau su-iàu te̍k-pia̍t khó-lu̍t, in-uī in ê kòe-têng ē tōng-chhut hô-hōp kap un-tōo tiâu-tsé kùn-lân.
Ū-sùn tōng-bu̍t, siōng sè ê tōng-bu̍t, lāu tē kap i-liàu bô-hó ê tōng-bu̍t su-iàu te̍k-pia̍t pêng-kè ia̍h hān-ts制.
Mn̄g lí ê sù-i-su tē lú-hêng sī-m̄-sī s-iōng lí ê tōng-bu̍t.
Ū si̍t-siōng, khó-lu̍t thè-tāi-hong-sik chhin-chhiūN tē-bīn tsu-sàng, bô-kâng lōo-suaN ia̍h-sī lâu tiàm ka.
2. Liáu-kái tōng-bu̍t khong-tiong lú-hêng ê saⁿ ê chú-iàu hong-sik
Tsu-sàng an-pâi t依-lāi hâng-khong kong-si, tē-tsṹ, lōo-suaN, ki-ki kap tē-hng kui-tè.
| Lú-hêng an-pâi | I án-tsuáN ūn-tsok | Tiōng-iàu khó-lu̍t |
|---|---|---|
| Chē tiàm kè-pún | S-iōng ê sè tōng-bu̍t tī hùi-chún thò-tsuà lāi-té lú-hêng. | Tē-tsṹ, thò-tsuà chheh-tsun, tāng-liōng hān-ts制, tēng-ūi kap lōo-suaN hān-ts制. |
| Tsò kiám-cha hōe-lí | S-iōng tōng-bu̍t tī hùi-chún teh-si khong-kian lú-hêng. | M̄-sī muí chi̍t ê hâng-khong kong-si ū thê-kiN; kiám-cha tsi-lí, un-tōo hān-ts制. |
| Tsò tsit-hòe hōe-lí | Tōng-bu̍t thò-tsuà tsit-hòe, bô-kâng hōe-lí thâi-kàu tsan-būn bō-e̍k. |
Tsiah-ê an-pâi m̄-sī thè-tōo.
Kòo-sī hâng-khong kong-si tsia-siat tē tsò hè-ūi. Kòo-sī thê-kiN khe-pún lú-hêng. Kòo-sī te̍k-tiàm su-iàu te̍k-pia̍t tsu-sàng kòe-têng.
3. Kok-chè tē lú-hêng iàu-kiû ê gō͘ ê tsân-tsân
Khò-kè lú-hêng, khó-lu̍t gō͘ ê kiám-cha.
- Bo̍k-tek-kok ji̍p-kéng kui-tè. Tsiah-ê tēng-gī tē ē-sái ji̍p-khì kap tiâu-kiāN.
- Chhut-hoat-kok chhut-kháu kui-tè. Kok-ka su-iàu sù-i iàu-kiû.
- Tiong-ts转-kok kui-tè. Liân-tsiap thê-chhut k-goā iàu-kiû.
- Hâng-khong kap ki-tiûN tsèng-tshè. Kong-si koat-tēng sím-mi̍h tē ē-sái.
- Hái-koan kap hè-ūi kòe-têng. Hè-ūi tsu-sàng su-iàu hái-koan tshing-lí.
4. Lí ê tē su-iàu sím-mi̍h bûn-kiāN?
Bô bó-thong kok-chè tē hō-chiàu ia̍h tsèng-su.
Tî-liáu lōo-suaN, tē-tsṹ, lú-hêng bo̍k-tek, pī-hō bûn-kiāN:
| Bûn-kiāN ia̍h iàu-kiû | Sīm-mi̍h sî-tsūn s-iōng |
|---|---|
| Sik-pia̍t / bi-kî-phù kì-lo̍k | Su-iàu k-goā tē-tsṹ |
| Ì-biông tsèng-su | Bô-kâng ì-biông iàu-kiû |
| Sù-i kiān-khong tsèng-su | Tsèng-bêng kiān-khong tsōng-thài |
| Sìn-jīn tē hō-chiàu | Te̍k-tēng lú-hêng s-iōng |
| Bông-khiàn khòng-tē tshì-giām | S-iōng káu kap niau |
| Ki-seⁿ-tih tí-ti̍t kì-lo̍k | S-iōng te̍k-tēng tē-tsṹ |
| Tsìn-kháu phún-khó-tsèng | Ts전-chhut su-iàu |
| Chhut-kháu phún-khó-tsèng | Chhut-hoat-kok su-iàu |
| Koeh-lī phún-khó-tsèng | Koeh-lī s-iōng |
| CITES bûn-kiāN | Iá-seng tōng-bu̍t s-iōng |
| Hâng-khong tsap-su / hè-ūi bûn-kiāN | Tē tēng-ūi k-goā tsap-su |
| Iú-siân / sù-kuân bûn-kiāN | Pī-hō tsu-sàng s-iōng |
5. Kui-tè tē-kiû bô-kâng
Kok-chè tē lú-hêng bô lóng-tsóng tsi̍t-ê hē-thóng.
Bô-kâng kok-ka s-iōng ka-kī ê tōng-bu̍t kiān-khong kui-tè.
O-lu-pa Liân-bêng: Te̍k-tēng tē s-iōng sìn-jīn ì-biông hē-thóng.
I-li-koto: Ji̍p-kéng liân-hē bô-kâng.
Bī-kok: Hoat-lu̍t kui-tè bô-kâng.
Ka-nā-tāi: Tsìn-kháu tiâu-kiāN bô-kâng.
Ò-chiu kap Sin-se-lân: Bi-sù-pī-hō hē-thóng bô-kâng.
Ji̍t-pún kap Hân-kok: Ti-hōe phún-khó-tsèng iàu-kiû.
Sin-ka-pho kap Hiong-káng: Ji̍p-kéng hē-thóng bô-kâng.
A-la-pék Liân-ha̍p Thâu-lâng-kok: Tsìn-kháu iàu-kiû bô-kâng.
Th土-耳-其, La-teng Bí-chiu, Hui-chiu: Kui-tè bô-kâng.
6. Káu, niau kap k-goā tōng-bu̍t ê te̍k-pia̍t khó-lu̍t
Káu
Káu su-iàu sik-pia̍t, bông-khiàn tsèng-su, i-liàu tsèng-su.
Niau
Niau su-iàu ān-tsuân thò-tsuà.
Thò-tsuà kap sè chhī-thû-lūi
Thò-tsuà su-iàu tiâu-si̍t, siō-tsú kiān-khong.
Chiáu-á
Chiáu-á su-iàu tē-tsṹ sik-pia̍t, CITES bûn-kiāN.
Pá-thâng-lūi kap k-goā tōng-bu̍t
Reptiles su-iàu khoân-kéng khòng-ts制, tsap-su phún-khó-tsèng.
7. Soán-te̍k tio̍h-tsiá ê hō-hō kap hâng-khong kong-si
Tn̂g-tôo lú-hêng m̄-sī siōng an-tsuân, kám-siōng lōo-suaN, ki-ki piàn-hòa, un-tōo lú-hêng.
Mn̄g hâng-khong kong-si:
- Chiap-siat tē-tsṹ bô?
- Tē lú-hêng tô-tsiòng?
- Hān-ts制 sím-mi̍h?
8. Soán-te̍k hâng-khong phài-tsun ê thò-tsuà
Thò-tsuà sī tē an-tsuân ê tiōng-iàu pō͘-hūn.
Iàu-kiû t依-lāi khe-pún ia̍h hè-ūi lú-hêng.
9. Pī-hō lí ê tē ts전 lú-hêng
Thò-tsuà si̍k-sī tiōng-iàu, sù-i ki-hōe ts전-chhut.
10. Si̍t-bu̍t, chú-tsuí, io̍h-bu̍t kap un-tōo
Si̍t-bu̍t iàu-kiû t依-lāi tē-tsṹ.
11. Tī ki-tiûN huat-sing sím-mi̍h?
Ki-tiûN kòe-têng t依-lāi tsu-sàng an-pâi.
12. Pī-hō chhut-hoat ts전 sím-mi̍h
Kú-go̍eh ts전
- Pêng-kè tē lú-hêng.
- Kiám-cha ji̍p-kéng iàu-kiû.
Kú-lē ts전
- Tēng-ūi tē hō-hō.
- Thê-kiN thò-tsuà.
Ī-pī ji̍t-ts전
- Oân-sêng kiān-khong tsèng-su.
Chhut-hoat ji̍t
- Kiám-cha tē kiān-khong.
13. Kè-uē i-tiān, tshù-siau kap ki-kip
Hâng-khong tiàu-sûn ē éng-hióng tōng-bu̍t.
14. Kàu-ta̍t bo̍k-tek-kok
Ji̍p-kéng liân-hē tē kiān-khong.
15. M̄-thang phò-hō tńg-lâi hō-hō
Tńg-lâi hō-hō su-iàu k-goā pī-hō.
Siōng tiōng-iàu ê kui-tè
Kok-chè tē khong-tiong lú-hêng su-iàu hia̍p-tôo.
Tiōng-iàu Sū-si̍t
- Bô bô-thong tē lú-hêng bûn-kiāN.
- Bo̍k-tek, chhut-hoat, ts전-ts转 iàu-kiû su-iàu kiám-cha.
Sî-tsūn lân-hē Sù-i
Sù-i iàu-kiû t依-lāi tē kiān-khong.
Siông-kn̄g Mn̄g-tê
1. Sīm-mi̍h bûn-kiāN su-iàu?
Iàu-kiû t依-lāi tē-tsṹ.
2. Tē ē-sái tsē khe-pún bô?
Bô-kâng hâng-khong kong-si kui-tè bô-kâng.
3. Tē tsē hè-ūi an-tsuân bô?
T依-lāi tē-tsṹ kap ki-ki.
4. Gōa ts전 su-iàu pī-hō?
Kú-go̍eh ts전.
5. Tên-ts转-kok su-iàu bûn-kiāN bô?
Khó-lêng su-iàu.
6. Su-iàu hōo tē tsē bô-bông-io̍h bô?
M̄-thang bô sù-i siu-lián tsò.
7. Káu, niau, thò-tsuà iàu-kiû tâng-khóng bô?
M̄-tâng.
Goân-thâu & Tsù-kì
- IATA - Live Animals and Pet Transport https://www.iata.org/en/programs/cargo/live-animals/
- WOAH https://www.woah.org/
- O-lu-pa https://food.ec.europa.eu/animals/movement-pets\_en
- UK https://www.gov.uk/taking-your-pet-abroad
- USDA https://www.aphis.usda.gov/pet-travel
- CFIA https://inspection.canada.ca/
- Ò-chiu https://www.agriculture.gov.au/biosecurity-trade
- Sin-se-lân https://www.mpi.govt.nz/
- Ji̍t-pún https://www.maff.go.jp/aqs/english/
- Sin-ka-pho https://avs.nparks.gov.sg/
- CITES https://cites.org/eng
- AVMA https://www.avma.org/resources-tools/pet-owners
